Kırkçeşme Su Bentleri

Kanuni devrinde İstanbul'un nüfusu 175 bin civarındadır. İstanbul'un nüfusu arttıkça çeşme ve kuyuların suyu yetişmemeye başlamışve su sıkıntısı baş göstermeye başlamıştır. Geç Roma devrinden kalan ve suyu Fatih tarafından onarılarak akmaya başlayan eski kırk çeşmenin suyu da azalmış, Fatih'ten sonra yapılan Fatih, Turunçlu, Beyazıt, Mahmutpaşa, Şadırvan ve Koca Mustafa paşa sularına ait çeşmelerde yetersiz kalmıştır. Kanuni av maksadıyla Kağıthane civarında gezinirken eski bir suyolunu görerek İstanbul'a su getirmenin mümkün olup olmadığını araştırmaya başlamış ve bu iş için Mimar Sinan'ı görevlendirmiştir. Kırkçeşme tesislerinin yapımına 1554 yılında başlanmış ve 1563'ten önce bitirilmiştir.

Osmanlı İmparatorluğu zamanında Kemerburgaz ve çevresindeki 10 köyün Rum halkı Kırkçeşme tesislerine nezaret etmekle görevlendirilmiş, buna karşılık tarım ürünleri vergisinden muaf tutulmuşlardır. Söz konusu su bentlerinin tarihi ve dinlence özellikleri dışında, bugün için hidrolojik açıdan büyük bir önemi kalmamıştır.

Karanlık Bent: Belgrat Ormanlarındadır. Terk edilen Belgrat Köyü harabelerinin güneyindedir. Belgrat Deresi (Topuz Deresi) üzerindedir. Bentten sonra ise Belgrat deresi, Büyük Dere veya Kuru Dere vasıtasıyla Kağıthane Deresine akar.

Drenaj alanı:6,930 km²

Tipi:Kagır ağırlık bendidir, ekseni doğrusaldır.

Dere mansap tabanından menba korkuluk duvarı üstüne kadar yükseklik:12,15 m

İki sahil arası kret uzunluğu:84,50 m

Bendin taban genişliği (dere tabanı seviyesinde) :9,70 m

Göl alanı (11,80 m su yüksekliği için ve dulusavak üstüne kadar) :0,264 km²

Göl uzunluğu:1440 m

Kirazlı Bent: Büyük Bent'in güneydoğusundadır. Kirazlı Dere üzerindedir. Bentten sonra Kirazlı Dere ise Kuru Dere, Büyük Dere, Kanlı Dere vasıtasıyla Kağıthane Deresine akar.

 

Ayvad Bendi: Belgrat Ormanında Büyük Bent'in yaklaşık 4,3 km. kuzeybatısındadır. Ayvad Deresi üzerindedir. Bentten sonra Ayvad deresi ise Kağıthane Deresine akar.

 

 

detaylı bilgi için bk. / Eyüp Şehir Rehberi-The Guide City / Eyüp Belediyesi Kültür Yayınları

Drenaj alanı:2,000 km²

Yükseklik:13,45 m

Bent gövdesi kret uzunluğu:63,50 m

Kret genişliği:5,50 – 6,90 m

Bent taban genişliği:8,42 m

Göl uzunluğu:700 m

Drenaj alanı:2,842 km²

Tipi:Kagir ağırlık bendidir.Ekseni doğrusaldır.

Yüksekliği:11,25 m

Bent gövdesi kret uzunluğu:10,35 m

Bent taban genişliği:9,00 m

Göl hacmi:103,980 m³

Göl alanı:3,027 km²

Göl uzunluğu:640 m